Strona główna

Sprawy bieżące

Więcej o nas

Prezentacje

druki

Kontakt

 

O Adamie Czarnowskim

10 listopada2010 r. zmarł ADAM CZARNOWSKI dziennikarz, krajoznawca, kolekcjoner, członek Klubu Publicystyki Turystycznej Stowarzyszenia Dziennikarzy RP oraz Stowarzyszenia Historyków Fotografii, członek rzeczywisty Fotoklubu RP Stowarzyszenia Twórców, Członek Honorowy PTTK oraz Honorowy Fotograf Krajoznawca Polski, Zasłużony Instruktor Krajoznawstwa.
            Urodził się w Białej Wielkiej (gm. Włoszczowa) w dniu 30 lipca 1918 r. Od pierwszego roku życia mieszkał w Warszawie, gdzie ojciec jego był profesorem na SGGW. Maturę zdał w 1938 r. i wstąpił do Wyższej Szkoły Handlowej. W czasie II wojny światowej kontynuował studia w systemie tajnego nauczania. Wojna podyktowała jednak inny scenariusz życia – młody Adam musiał wyjechać na wieś, gdzie pracował w Urzędzie Gminy Starachówka. W 1944 r. razem z żoną został osadzony w obozie pracy na linii frontu nad Bugiem.
            Po wyzwoleniu znalazł się w Krakowie, skąd wyjechał na Ziemie Zachodnie do Wałbrzycha. Do Warszawy wrócił w 1949 r. i z tym miastem związał już na stałe swoje życie pełne pasji. Z powrotem do Warszawy łączyło się podjęcie trudu uzupełnienia wiedzy z geografii, z przyrody i z historii sztuki – następowało kształtowanie się osobowości krajoznawcy.
            Z Polskim Towarzystwem Turystyczno Krajoznawczym Adam Czarnowski związał się od roku 1952 zarówno pracą zawodową jak i bogatą, pełną oddania działalnością społeczną. W 1953 r. zostało mu powierzone stanowisko kierownika Biura Oddziału Warszawskiego PTTK, następnie przeszedł do działu Programowego Zarządu Głównego Towarzystwa, prowadząc równocześnie serwis fotograficzny redakcji „Turysta”.
            Budowanie świadomości narodowej Polaków, spokojnego i konsekwentnego oporu przeciw lansowanej idei internacjonalizmu socjalistycznego podsunęło ówczesnym krajoznawcom atrakcyjne formy uprawiania turystyki – wspólnego patrzenia na ojczystą ziemię, odkrywania wartości pojęcia „patriotyzm” nowemu pokoleniu. Adam Czarnowski zaś znajdował się w pierwszym szeregu tych osób, które umiały znaleźć najmniejszą „szczelinę” w twardej rzeczywistości lat pięćdziesiątych, aby „budować Polskę od dołu” nie dać umrzeć nadziei.
            Fotografował, organizował wystawy, zajmował się programowaniem i prowadzeniem imprez, służył radą, szkolił, pisał...- nie liczył godzin pracy i w dzień powszedni, i w święta. Krajoznawcza turystyka z bogactwem proponowanych form aktywności była wówczas przestrzenią wolności.
            Od 1958 r. rozpoczął pracę w miesięczniku „Poznaj swój kraj”, gdzie wkrótce prowadził Dział Łączności z Czytelnikami, a potem kolejno był sekretarzem redakcji oraz zastępcą redaktora naczelnego. Pracował w redakcji do roku 1979, w którym to odszedł na emeryturę. Tego ostatniego faktu nie dało się zauważyć ani wtedy, ani dziś.
            „Uwolniony” od pracy zawodowej zintensyfikował działalność społeczną w Polski Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym w wielu strukturach programowych i w Polskim Towarzystwie Schronisk Młodzieżowych, współpracował też z Ministerstwem Oświaty i Wychowania, wygłaszał prelekcje i referaty, pisał.
            Adam Czarnowski ma w swoim dorobku życiowym:

  • 20 książek, około 700 artykułów publikowanych w około 50 czasopismach (wielokrotnie były one ilustrowane własnymi fotografiami), wśród których są opracowania z zakresu krajoznawstwa, metodyki turystyki, fotografii. Podziw budzi różnorodność form przekazu, jak na przykład: opis miejsc i tras, typowe przewodniki, reportaże, opowiadania, felietony, eseje, pozycje popularnonaukowe, biografie;
  • wykonanie około 10 tysięcy fotografii czarno-białych oraz 8 tysięcy diapozytywów kolorowych, w tym 40 zestawów tematycznych (obecnie reprezentację zbioru posiada Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK w Łodzi, do którego autor przekazał je nieodpłatnie);
  • uczestnictwo w około 20 konkursach fotograficznych, na których uzyskał liczne nagrody;
  • prezentację 12 autorskich wystaw fotograficznych;
  • zebranie kolekcji ponad 13 tysięcy widokówek, począwszy od najstarszych; w kolekcji tej są zbiory tematyczne takie jak: „Dzieje pocztówki”, „Pocztówki PTK i PTTK”, „Dawne krajobrazy, wioski i miasta”, „Tatry” (kolekcja została przekazana przez autora do Działu Ikonografii Biblioteki Narodowej w Warszawie);
  • prezentację 30 wystaw pocztówek z własnych zbiorów;
  • zebranie kolekcji okazów geologicznych, przyrodniczych oraz sztuki ludowej (obecnie w zbiorach Klubu Turystycznego „Datajana” w Warszawie);
  • uczestnictwo – w charakterze jurora – w około 30 konkursach fotograficznych oraz w 10 wystawach kolekcjonerskich
  • uczestnictwo w licznych wyprawach zagranicznych.

Ostanie 9 lat życia związał Adam Czarnowski z Komisją Historii i Tradycji ZG PTTK publikując liczne prace z dziejów Towarzystwa w „Studiach i materiałach z dziejów krajoznawstwa polskiego”.
Powyższe wyliczenie nie wyczerpuje dokonań i wszystkich form aktywności realizowanych przez Adama Czarnowskiego.
Adam Czarnowski został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, odznakami „Zasłużony Działacz Kultury” oraz „Zasłużony Działacz Turystyki”, wieloma odznaczeniami organizacyjnymi oraz nagrodami resortowymi.


Sprawdź nasz XHTML 1.0!
Strona Komisji Historii i Tradycji Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
© Wszelkie prawa zastrzeżone.